Người đứng đầu các chiềng, chạ thời Hùng Vương gọi là gì?

Người đứng đầu các chiềng, chạ thời Hùng Vương được gọi là Bồ chính. Đây là người phụ trách công việc chung của cộng đồng cư dân cơ sở trong nhà nước Văn Lang. Bồ chính không phải Lạc tướng hay Lạc hầu; mỗi chức danh giữ một vị trí khác nhau trong tổ chức xã hội thời bấy giờ.

Người đứng đầu các chiềng, chạ là Bồ chính

Theo cách trình bày phổ biến trong chương trình Lịch sử, dưới thời Hùng Vương, đất nước được chia thành các bộ. Đứng đầu mỗi bộ là Lạc tướng, còn đứng đầu những đơn vị cư trú cơ sở như kẻ, chiềng và chạ là Bồ chính.

Vì vậy, nếu gặp câu hỏi trắc nghiệm “Người đứng đầu các chiềng, chạ thời Hùng Vương gọi là gì?”, đáp án chính xác là:

Bồ chính.

Không nên sử dụng những tên gọi như “chính trưởng” hoặc “quan chính” để thay thế trong bài kiểm tra, bởi thuật ngữ thường được sách giáo khoa và tài liệu lịch sử phổ thông sử dụng là Bồ chính.

Chiềng, chạ là gì?

Trong xã hội Văn Lang, cư dân sinh sống thành những cộng đồng làng xóm thường được gọi là kẻ, chiềng hoặc chạ. Đây là các đơn vị cư trú cơ sở, nơi người dân cùng sản xuất, tổ chức sinh hoạt và thực hiện những công việc chung.

Có thể hiểu chiềng, chạ tương đối gần với khái niệm làng, bản hoặc cộng đồng dân cư thời cổ. Chúng nằm dưới cấp bộ trong tổ chức nhà nước Văn Lang và có tính gắn kết cộng đồng rất cao.

Do đời sống lúc đó chủ yếu dựa vào nông nghiệp, mỗi chiềng, chạ cần có người điều phối những việc như sản xuất, sử dụng ruộng đất, giải quyết bất hòa và tổ chức sinh hoạt chung. Người đảm nhiệm vai trò ấy được gọi là Bồ chính.

Bồ chính giữ vai trò gì?

Bồ chính là người đứng đầu cộng đồng cư dân tại kẻ, chiềng hoặc chạ. Chức danh này có thể được hiểu gần với vai trò của già làng hoặc người đại diện cho làng.

Theo một số tài liệu giáo dục lịch sử, những người lớn tuổi và có uy tín trong cộng đồng thường cùng Bồ chính giải quyết các công việc như:

• Tổ chức sản xuất và lao động chung.
• Phân chia phần ruộng để canh tác.
• Giải quyết những mối bất hòa trong cộng đồng.
• Đại diện cho chiềng, chạ khi làm việc với cấp quản lý cao hơn.

Quyền hạn của Bồ chính chủ yếu gắn với cộng đồng cơ sở, không giống quyền lực của vua hoặc người đứng đầu một bộ. Đây là điểm cần ghi nhớ để tránh nhầm lẫn giữa các chức danh thời Văn Lang.

Vị trí của Bồ chính trong bộ máy nhà nước Văn Lang

Bộ máy nhà nước Văn Lang còn tương đối đơn giản. Đứng đầu nhà nước là Hùng Vương; bên dưới có Lạc hầu, Lạc tướng và Bồ chính đảm nhiệm các cấp quản lý khác nhau.

Chức danh	Vị trí hoặc vai trò
Hùng Vương	Đứng đầu nhà nước Văn Lang
Lạc hầu	Giúp việc cho vua
Lạc tướng	Đứng đầu các bộ
Bồ chính	Đứng đầu kẻ, chiềng, chạ
Quan Lang	Cách gọi con trai của vua
Mị Nương	Cách gọi con gái của vua

Từ bảng trên, có thể thấy Bồ chính thuộc cấp quản lý gần dân nhất. Nếu Lạc tướng quản lý một bộ thì Bồ chính phụ trách một cộng đồng cư trú nhỏ hơn nằm trong bộ đó.

Cách phân biệt Bồ chính với Lạc tướng và Lạc hầu

Ba chức danh này thường xuất hiện cùng nhau trong câu hỏi lịch sử nên rất dễ gây nhầm lẫn:

• Bồ chính: đứng đầu kẻ, chiềng, chạ.
• Lạc tướng: đứng đầu một bộ.
• Lạc hầu: giúp việc cho Hùng Vương ở cấp trung ương.

Mẹo ghi nhớ ngắn gọn là: “Bộ có Lạc tướng, làng có Bồ chính.” Chỉ cần xác định đơn vị được nhắc đến trong câu hỏi, bạn có thể chọn đúng chức danh.

Câu hỏi thường gặp trong trò chơi kiến thức lịch sử

Trong các trò chơi đố vui hoặc câu hỏi trắc nghiệm lịch sử, nội dung này có thể được diễn đạt theo nhiều cách:

• Ai là người đứng đầu các chiềng, chạ thời Văn Lang?
• Bồ chính là người đứng đầu đơn vị nào?
• Đứng đầu kẻ, chiềng, chạ dưới thời Hùng Vương là ai?

Cả ba cách hỏi đều hướng đến cùng một đáp án: Bồ chính. Khi theo dõi những nội dung đố vui kiến thức trên HandleHeld Game, bạn có thể ghi nhớ thêm cặp thông tin “Lạc tướng – bộ” và “Bồ chính – chiềng, chạ” để trả lời nhanh hơn.

Kết luận

Người đứng đầu các chiềng, chạ thời Hùng Vương được gọi là Bồ chính. Bồ chính phụ trách những công việc chung tại cộng đồng cư dân cơ sở, trong khi Lạc tướng đứng đầu các bộ và Lạc hầu giúp việc cho vua. Cách ghi nhớ đơn giản nhất là: bộ do Lạc tướng đứng đầu, còn kẻ, chiềng, chạ do Bồ chính đứng đầu.