Động vật nào sau đây có hệ tuần hoàn hở?

Động vật nào sau đây có hệ tuần hoàn hở? Các ví dụ điển hình là châu chấu, ruồi, nhện, tôm, cua, ốc sên và trai. Nhìn chung, động vật thuộc ngành Chân khớp và đa số động vật thân mềm có hệ tuần hoàn hở. Riêng nhóm thân mềm đầu chân như mực, bạch tuộc và mực nang có hệ tuần hoàn kín.

Hệ tuần hoàn hở là gì?

Hệ tuần hoàn hở là kiểu tuần hoàn trong đó dịch tuần hoàn không lưu thông hoàn toàn bên trong một mạng lưới mạch khép kín. Tim bơm dịch vào các mạch lớn, sau đó dịch đi vào khoang cơ thể và tiếp xúc trực tiếp với các cơ quan.

Dịch tuần hoàn của nhiều động vật không xương sống được gọi là hemolymph hay huyết dịch. Sau khi vận chuyển chất dinh dưỡng, hormone và chất thải, huyết dịch quay trở lại tim qua các lỗ tim để bắt đầu chu trình mới.

Theo NCBI, hệ tuần hoàn được gọi là “hở” vì huyết dịch rời khỏi tim và các mạch chính để đi vào xoang cơ thể, còn gọi là xoang máu.

Đặc điểm	Hệ tuần hoàn hở	Hệ tuần hoàn kín
Đường đi của dịch tuần hoàn	Một phần đi trong mạch, sau đó vào xoang cơ thể	Luôn lưu thông bên trong hệ mạch
Áp lực tuần hoàn	Thường thấp hơn	Thường cao hơn
Tốc độ vận chuyển	Thường chậm hơn	Nhanh và được điều tiết chính xác hơn
Nhóm điển hình	Chân khớp, đa số thân mềm	Giun đốt, thân mềm đầu chân, động vật có xương sống

Những nhóm động vật có hệ tuần hoàn hở

Động vật chân khớp

Động vật chân khớp là nhóm điển hình nhất có hệ tuần hoàn hở. Nhóm này bao gồm:

• Côn trùng: châu chấu, ruồi, muỗi, kiến, ong, bướm và gián.
• Lớp Hình nhện: nhện, bọ cạp và ve.
• Giáp xác: tôm, cua, ghẹ và tôm hùm.
• Nhiều chân: rết và cuốn chiếu.

Ở các động vật này, tim bơm huyết dịch vào xoang cơ thể để vận chuyển chất dinh dưỡng, hormone, tế bào miễn dịch và chất thải.

Đa số động vật thân mềm

Phần lớn động vật thuộc ngành Thân mềm cũng có hệ tuần hoàn hở. Những ví dụ thường xuất hiện trong bài trắc nghiệm gồm:

• Ốc sên và sên trần.
• Trai, sò, hàu và hến.
• Một số nhóm thân mềm sống dưới nước khác.

Ở các loài này, huyết dịch có thể tham gia vận chuyển khí hô hấp bằng sắc tố hemocyanin. Vì vậy, không nên áp dụng đặc điểm “huyết dịch không vận chuyển oxy” của côn trùng cho toàn bộ động vật có tuần hoàn hở.

Vì sao côn trùng vẫn hoạt động tốt với tuần hoàn hở?

Côn trùng có thể bay, chạy và hoạt động mạnh dù sở hữu hệ tuần hoàn hở vì chúng sử dụng một hệ thống riêng để vận chuyển khí.

Theo Đại học Bang North Carolina, oxy ở phần lớn côn trùng không được đưa đến tế bào bằng huyết dịch. Không khí đi vào cơ thể qua các lỗ thở rồi di chuyển trong mạng lưới ống khí và vi khí quản đến gần từng mô.

Huyết dịch của côn trùng chủ yếu đảm nhiệm những chức năng khác:

• Vận chuyển chất dinh dưỡng và hormone.
• Thu nhận và đưa chất thải đến cơ quan bài tiết.
• Tham gia miễn dịch và đông dịch khi cơ thể bị thương.
• Tạo áp suất thủy tĩnh hỗ trợ lột xác và mở rộng cánh.
• Phân phối nhiệt trong một số trường hợp.

Do hệ thống ống khí đảm nhận việc đưa oxy đến tế bào, côn trùng không cần một hệ mạch kín để vận chuyển khí giống động vật có xương sống.

Ngoại lệ quan trọng: mực và bạch tuộc có tuần hoàn kín

Dù thuộc ngành Thân mềm, các loài thuộc nhóm đầu chân không có hệ tuần hoàn hở. Mực, bạch tuộc, mực nang và ốc anh vũ sở hữu hệ tuần hoàn kín.

Theo nghiên cứu được lưu trữ trên NCBI, động vật đầu chân có một tim trung tâm, hai tim mang và hệ thống mạch máu phân bố trong các mô. Cấu tạo này giúp vận chuyển oxy hiệu quả, phù hợp với khả năng bơi nhanh và săn mồi chủ động.

Động vật thân mềm	Kiểu tuần hoàn
Ốc sên, sên trần	Tuần hoàn hở
Trai, sò, hàu, hến	Tuần hoàn hở
Mực, bạch tuộc, mực nang	Tuần hoàn kín

Những nhóm dễ gây nhầm trong bài trắc nghiệm

Giun đất

Giun đất thuộc ngành Giun đốt và có hệ tuần hoàn kín. Máu lưu thông trong các mạch lưng, mạch bụng cùng hệ thống mạch nối, không đi tự do trong xoang cơ thể.

Cá, lưỡng cư, bò sát, chim và thú

Tất cả động vật có xương sống đều có hệ tuần hoàn kín. Máu luôn di chuyển bên trong tim và mạch máu.

Giun dẹp và giun tròn

Nhiều loài giun dẹp và giun tròn không có hệ tuần hoàn chuyên biệt. Chất dinh dưỡng và khí được phân phối bằng khuếch tán hoặc thông qua dịch trong khoang cơ thể. Vì vậy, chúng không được xếp vào nhóm tuần hoàn hở.

Mực và bạch tuộc

Đây là bẫy thường gặp. Dù là thân mềm, mực và bạch tuộc có tuần hoàn kín, khác với ốc, trai và sò.

Cách chọn đáp án khi gặp câu hỏi trắc nghiệm

Khi đề hỏi “Động vật nào sau đây có hệ tuần hoàn hở?”, bạn có thể đối chiếu theo thứ tự:

1. Nếu thấy động vật chân khớp như châu chấu, tôm, cua hoặc nhện, đó thường là đáp án đúng.
2. Nếu thấy ốc sên, trai hoặc sò, chúng cũng có tuần hoàn hở.
3. Loại mực và bạch tuộc vì đây là thân mềm có tuần hoàn kín.
4. Loại giun đất và toàn bộ động vật có xương sống vì chúng có tuần hoàn kín.
5. Không chọn giun dẹp hoặc giun tròn nếu đề yêu cầu hệ tuần hoàn hở, bởi chúng không có hệ tuần hoàn chuyên biệt.

Ví dụ, nếu các phương án gồm châu chấu – giun đất – cá chép – bạch tuộc, đáp án là châu chấu.

Hệ tuần hoàn của sinh vật trong game và phim

Nhiều quái vật trong game, anime và phim được thiết kế dựa trên côn trùng, nhện hoặc giáp xác. Khi đó, các đặc điểm như lớp vỏ ngoài, huyết dịch và hệ tuần hoàn hở có thể được sử dụng để xây dựng cấu tạo sinh học của sinh vật.

Trong thực tế, huyết dịch không nhất thiết có màu đỏ như máu người. Tùy loài và sắc tố hô hấp, nó có thể trong, vàng, xanh lục hoặc xanh lam. Đây là cơ sở khoa học phía sau hình ảnh “máu xanh” thường xuất hiện ở sinh vật ngoài hành tinh hoặc quái vật trên màn ảnh.

Với định hướng chia sẻ kiến thức về game, anime, movie và giải trí, HandleHeld Game giúp người đọc phân biệt yếu tố sinh học có thật với phần được sáng tạo để tăng tính hấp dẫn.

Với câu hỏi Động vật nào sau đây có hệ tuần hoàn hở?, hãy ưu tiên các loài thuộc ngành Chân khớp như châu chấu, nhện, tôm và cua, cùng đa số thân mềm như ốc sên, trai và sò. Ngoại lệ cần nhớ là mực, bạch tuộc và các loài thân mềm đầu chân có hệ tuần hoàn kín.